Waar moet je naartoe met huishoudelijk afvalwater? Wanneer moet je een septische put plaatsen?
Wat sluit je aan op de septische put in welke situatie?

Waar naartoe met het huishoudelijk afvalwater?

Hoe en waar je huishoudelijk water dient af te voeren hangt af van de ligging van je perceel op het zoneringsplan. Het zoneringsbesluit van 2006 definieert vier ruimtelijk zones:

  • het centraal gebied
  • het collectief geoptimaliseerd buitengebied
  • het collectief te optimaliseren buitengebied
  • het individueel te optimaliseren buitengebied

 

De voorwaarden voor het lozen van huishoudelijk water variëren naargelang de ligging op het zoneringsplan. In de eerste twee zones wordt het afvalwater opgevangen in een riool en vandaar afgevoerd naar een operationele rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI). De gemeente, of de rioolbeheerder en het gewest staan in die gevallen in voor de inzameling en de zuivering van het afvalwater. In de twee laatste zones ligt de verantwoordelijkheid voor het zuiveren van het afvalwater bij de burger.

Indien je perceel in geen van de vier zones ligt, gelden dezelfde regels als voor het individueel te optimaliseren buitengebied. We overlopen zone per zone de voornaamste bepalingen.

1. Centraal gebied en collectief geoptimaliseerd buitengebied

 

In het centraal gebied en in het collectief geoptimaliseerd buitengebied is er een openbare afvalwaterriolering aanwezig, die verbonden is met een operationele waterzuiveringsinstallatie. Je bent in deze gebieden verplicht het afvalwater aan te sluiten op de openbare riolering.

In de meeste gevallen wordt de toepassing van septische putten in deze zones afgeraden omdat ze vuilvracht achterhouden en bijdragen aan de productie van broeikasgassen en zwavelzuur.

 

In specifieke gevallen maakt de afwateringssituatie op het privé- of openbaar domein een voorbehandelingsinstallatie toch wenselijk of noodzakelijk. Het college van burgemeester en schepenen of de rioolbeheerder kan in deze gebieden een voorbehandelingsinstallatie opleggen als de afwateringssituatie of de aard van de toegepaste zuiveringstechnologie dit vereist.

Afhankelijk van de beschikbare helling -in combinatie met de buisdiameter en het debiet op het privédomein- kan ook de bouwheer overgaan tot het plaatsen van een voorbehandelingsinstallatie, om verstoppingen te vermijden.

 

Een voorbehandelingsinstallatie in het centraal gebied en het collectief geoptimaliseerd buitengebied zal best enkel zwart water ontvangen (een combinatie van zwart en grijs is eventueel mogelijk in het collectief geoptimaliseerd buitengebied).

 

Als voorbehandeling van specifieke afvalwaters (bijv. vetrijk water van restaurants, grootkeukens en zetmeelrijk water van bakkerijen) dien je afscheiders, zoals een vetvanger of een zetmeelafscheider, te plaatsen vooraleer je kan lozen in de openbare riolering. Gewoonlijk wordt dit opgelegd in de milieu- of stedenbouwkundige vergunning.

Verplichtingen in centraal gebied en collectief geoptimaliseerd buitengebied:

 

Betekenis:

- (recent) Voorzien van riolering. Afvalwater wordt behandeld in een RWZI.

Aansluiting op riool:

- Aansluiting van huishoudelijk afvalwater op de riool is verplicht

Septische put:

- Bij voorkeur geen septische put, tenzij verplicht door de gemeente of de rioolbeheerder

IBA (=Individuele behandelingsinstallatie afvalwater):

- Niet toegelaten

2. Collectief te optimaliseren buitengebied

 

In het collectief te optimaliseren buitengebied is op het moment van de opmaak van het zoneringsplan nog geen openbare riolering aanwezig, die is aangesloten op een operationele waterzuiveringsinstallatie.  Deze wordt op termijn wel voorzien. Volgens Vlarem is men, in afwachting van de aanleg van de riolering in de straat, verplicht om het grijs en zwart afvalwater minstens te behandelen in een voorbehandelingsinstallatie, meestal een septische put.  Het effluent van de voorbehandelingsinstallatie dient te voldoen aan de VLAREM II-lozingsnorm (artikel 6.9.2) en wordt bij voorkeur aangesloten op een oppervlaktewater of een kunstmatige afvoerweg voor hemelwater (bv. gracht). Indien deze niet aanwezig zijn, kan men lozen op een besterfput.


Specifieke afvalwaters, bijvoorbeeld afkomstig van grootkeukens, restaurants en bakkerijen, dienen aangesloten te worden op een aanvullende voorbehandelingsinstallatie (bv. een vetafscheider of een zetmeelafscheider), gevolgd door een septische put.

 

Afhankelijk van de afwateringssituatie of van de aard van de toegepaste zuiveringstechnologie, zal de voorbehandelingsinstallatie –wanneer de riolering uiteindelijk wordt aangesloten op een operationele RWZI- worden kortgesloten of niet. Afscheiders voor specifieke afvalwaters blijven behouden.

Verplichtingen in collectief te optimaliseren buitengebied:

 

Betekenis:

- Afvalwater wordt momenteel nog niet gezuiverd in een RWZI. Aansluiting is op termijn wel voorzien.

Aansluiting op riool:

- Verplicht van zodra riolering aanwezig

Septische put:

- Verplicht in afwachting van een aansluiting op de riool.

IBA:

- Niet aanbevolen. Toegelaten in afwachting van aansluiting op riool, daarna verboden.

3. Individueel te optimaliseren buitengebied

 

De zoneringsplannen bepalen welke woningen in de toekomst wel of niet aangesloten zullen worden op de collectieve afvalwaterzuivering. Bepaalde inwoners wonen te afgelegen om de aanleg van een openbare riolering economisch en ecologisch rendabel te maken. In die gevallen is de plaatsing van een IBA (=Individuele behandelingsinstallatie afvalwater) verplicht. Deze verplichting geldt onmiddellijk in geval van nieuwbouw, voor bestaande gebouwen wordt de timing bepaald in het gebiedsdekkend uitvoeringsplan (GUP).

 

Een IBA kan instaan voor de zuivering van huishoudelijk afvalwater van een woning. Het zuiveringsproces gebeurt meestal in drie stappen, namelijk de voorbehandeling, de biologische zuivering en de nabehandeling. Dit is een intensievere zuivering dan een septische put. Als het effluent van de IBA voldoet aan de VLAREM II-lozingsnorm (artikel 6.9.2), kan het op het oppervlaktewater of de kunstmatige afvoerweg voor regenwater worden geloosd. Als er geen oppervlaktewater in de onmiddellijke omgeving aanwezig is, wordt het effluent via een infiltratievoorziening naar het grondwater geleid.

 

Verplichtingen in individueel te optimaliseren buitengebied:

 

Betekenis:

- Individuele zuivering van afvalwater is nodig.

Aansluiting op riool:

- Niet mogelijk

Septische Put:

- Niet voldoende als zuivering op zich, eventueel als voorbehandeling

IBA:

- Verplicht

Redactie met dank aan Vlario

Nuttige links
geoloket zonering- en uitvoeringsplannen

Via het geoloket zonering- en uitvoeringsplannen op de website van VMM kan je nagaan in welke zone je bouwperceel of woning ligt.